Wist je dat de libel en juffer uiterlijk erg verschillen?

De libel en juffer zijn twee ondersoorten van de ‘orde van de libellen’. Ze hebben beide als verzamelnaam ‘libellen’ maar verschillen qua uiterlijk erg van elkaar. Het verschil tussen de libel en juffer kan je zien aan hun vleugels, lijf en ogen.

Verschillen tussen de libel en juffer
De twee achtervleugels van de libel zijn breder dan zijn twee voorvleugels. Als hij stilzit kan je dat goed zien omdat hij zijn vleugels altijd mooi gespreid houdt. De vier vleugels van de juffer hebben daarentegen precies dezelfde vorm. Als hij stilzit, houdt hij zijn vleugels tegen zijn bovenlijf geklemd. Ook het lijf ziet er anders uit. Het lijf van de libel is groot en stevig terwijl het lijf van de juffer juist lang en dun is. Twijfel je nog steeds of je een libel of een juffer ziet? Let dan op de plaats van de ogen. De libel heeft grote ogen die bovenop zijn kop vlakbij elkaar zitten en elkaar soms aanraken. Bij de juffer zitten de ogen aan de zijkant van zijn kop en liggen ze ver uit elkaar.   

Leefgebied van libellen en juffers
Libellen die nog niet geslachtsrijp zijn, vind je vooral op beschutte, zonnige en voedselrijke plekken op het land, zoals bosranden, ruige graslanden en open rietvelden. Wanneer ze geslachtsrijp zijn, trekken ze naar het water om te paren en leggen ze hun eitjes bij of in het water. Libellen en juffers komen voor bij stromend water, zoals beken en rivieren en bij stilstaand water, zoals plassen, sloten, vennen en veengebieden. Heb je een vijver in de tuin? Dan kun je ook daar een libel of juffer op bezoek krijgen.

Worden libellen en juffers bedreigd in Nederland?
Verschillende soorten libellen en juffers komen op de Nederlandse Rode Lijst voor. Dit is een lijst waar (ernstig) bedreigde, kwetsbare en gevoelige libellen- en juffersoorten op staan. In de Wet Natuurbescherming wordt een aantal libellen- en jufferssoorten wettelijk beschermd. Dit betekent dat het strafbaar is ze te vangen of zelfs aan te raken. Eerder dit jaar verscheen een zorgwekkend nieuwsbericht. Tot ongeveer 10 jaar geleden nam het aantal libellen en juffers toe door maatregelen die de waterkwaliteit hebben verbeterd, zoals rioolwaterzuivering. Het aantal libellen en juffers gaat nu echter achteruit. Naar de exacte oorzaken moet nog meer onderzoek worden gedaan. Maar een mogelijke verklaring is dat de libellen- en juffersoorten die voorkomen in vennen en hoogvenen er verdwijnen omdat de balans van voedingstoffen in het water is veranderd. De bodem is er minder zuur geworden omdat er minder stikstof in de lucht zit die via het regenwater, op het land neerslaat. Dat laatste is op zichzelf goed nieuws. Alleen zijn er geen andere libellen- en juffersoorten in de vennen en hoogvenen ervoor teruggekomen. Ook klimaatverandering speelt een rol. Door de warmere zomers in Nederland verdwijnen steeds meer soorten libellen en juffers die van lagere temperaturen houden. Ze maken weliswaar plaats voor soorten libellen en juffers die van hogere temperaturen houden. Maar het aantal warmteminnende soorten neemt in aantal niet méér toe, dan de koudminnende soorten die voorgoed verdwijnen. Per saldo is er dus sprake van een daling van het aantal libellen en juffers in Nederland.

De Libellenvallei in Meijendel

Zelf libellen en juffers spotten
Benieuwd of je nu zelf het verschil tussen een libel en juffer kunt zien? Op zaterdag 27 juli organiseert WWF Haaglanden een workshop natuurfotografie en trekken we natuurgebied Meijendel in. De kans is groot dat we de libellenvallei bezoeken, een vochtige duinvallei waar verschillende soorten libellen en juffers leven. De grote keizerlibel en het lantaarntje zie je er nu volop rondvliegen. Als je geluk hebt, gaan ze ergens stilzitten en kun je ze fotograferen.

Bronnen:

  1. https://www.vlinderstichting.nl/libellen/alles-over-libellen/libel-of-juffer/
  2. https://natuurwijzer.naturalis.nl/leerobjecten/het-verschil-tussen-een-juffer-en-een-libel
  3. https://www.avrotros.nl/wild-in-nederland/gemist/detail/item/wild-in-nederland-libellen-en-waterjuffers/
  4. https://www.vlinderstichting.nl/libellen/alles-over-libellen/waar-leven-libellen
  5. https://www.vlinderstichting.nl/libellen/alles-over-libellen/bescherming-en-beheer-libellen/rode-lijst-libellen/
  6. https://minez.nederlandsesoorten.nl/content/rode-lijsten-soort-van-rode-lijst-libellen
  7. https://www.nporadio1.nl/natuur-milieu/14995-libellenonderzoekers-luiden-de-noodklok
  8. https://www.vlinderstichting.nl/actueel/nieuws/nieuwsbericht/libellentrend-niet-meer-positief
  9. https://waarneming.nl/locations/21339/species/?species_group=5&start_date=&end_date=&use_local_taxonomy=on

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *