Wist je dat de walvishaai een echte flexitariër is?

De walvishaai is de grootste haai- en vissoort ter wereld. Op zoek naar voedsel zwemt hij met zijn bek wijd open. Met een gesloten bek filtert hij het zeewater. De speciale borstels in zijn kieuwen zorgen ervoor dat het voedsel in zijn bek achterblijft. De walvishaai eet zowel dierlijk als plantaardig voedsel en is dus een echte flexitariër.


© Walvishaai, https://pixabay.com/nl/photos/walvishaai-vis-dierlijke-492644

De grootste haai en vis op aarde
De walvishaai is de grootste haai- en vissoort op aarde. Zijn lengte is gemiddeld 12 meter lang. Ze kunnen echter nog langer worden. Er is een walvishaai waargenomen van wel 20 meter lang. Het gewicht van de walvishaai is zo’n 15.000 kilo. Je zou verwachten dat deze haai zich alleen voedt met vis, om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen. Uit onderzoek blijkt echter dat walvishaaien minstens de helft van hun voedingstoffen uit planten en algen halen. Waar onderzoekers er eerder van uitgingen dat het plantaardig materiaal per ongeluk in hun maag terecht kwam, blijkt uit onderzoek dat walvishaaien bewust zeewier en algen eten. Afgewisseld met krill (kleine kreeftjes), visjes, visseneieren en inktvis is de walvishaai dus een echte flexitariër. Tijdens het migreren, waarbij walvishaaien lange routes afleggen, eten ze zelfs langdurig niets! Waarschijnlijk komt dit omdat er niet altijd voedsel beschikbaar is in de open zee.

De bijzondere bek van de walvishaai
De walvishaai heeft een brede platte kop. Anders dan bij andere haaiensoorten zit zijn bek niet aan de onderkant van zijn kop, maar aan de voorkant. Tijdens het zwemmen houdt hij zijn bek wijd open. Bij zijn kieuwen zitten borstels die het zeewater filteren. Terwijl hij zijn bek sluit, stroomt het zeewater uit zijn kieuwen en blijft er voedsel in zijn bek achter. Walvishaaien kunnen meer dan 6000 liter water per uur verwerken via de kieuwen. Het voedsel dat in hun bek achterblijft slikken ze in één keer door zonder te bijten of te kauwen.

Leefgebied van de walvishaai
Walvishaaien komen in alle gematigde en tropische oceanen op de wereld voor, met uitzondering van de Middellandse zee. Meestal zwemmen walvishaaien vlak onder de waterspiegel om daar plankton te eten. Ze kunnen echter op 1000 meter diepte duiken.

© Leefgebied walvishaai, Chris Huh, Wikimedia Commons,
CC BY-SA 3.0

Omhuld met mysterie
Hoewel de walvishaai 183 jaar geleden is ontdekt, is er nog maar weinig over deze haaiensoort bekend. Het doen van onderzoek naar walvishaaien is niet eenvoudig. Het is nog altijd een mysterie hoe en waar walvishaaien paren. Vermoed wordt dat de vrouwtjes slechts eenmaal in hun leven paren en het sperma van het mannetje kunnen opslaan. Ze zouden zichzelf vervolgens meerdere keren kunnen bevruchten. Wel hebben onderzoekers met zekerheid ontdekt dat de eieren, dat kunnen er wel 300 zijn, in het lichaam van het vrouwtje uitkomen. Walvishaaien zijn levendbarend. Hoe lang de zwangerschap duurt en waar de jongen ter wereld komen, weten we echter niet. Waarschijnlijk bevinden vrouwtjes zich alleen in diepere wateren en worden de jongen daar ook geboren.

Bedreigingen voor de walvishaai
De walvishaai is een bedreigde diersoort. Onbekend is hoeveel walvishaaien er nog in leven zijn. Naar schatting zijn het er nog duizend. De wereldwijde populatie walvishaaien is met meer dan 50 % afgenomen. Dit komt omdat er nog steeds illegaal op de walvishaai wordt gejaagd vanwege zijn vinnen, waarvan soep wordt gemaakt. Ook de intensieve visserij vormt een bedreiging. Walvishaaien sterven door de schroeven van schepen die door hun leefgebied varen of raken verstrikt in visnetten die eigenlijk bedoeld zijn om tonijn mee te vangen. Een ander probleem is het plastic dat in zee drijft. Samen met plankton komt plastic rechtstreeks in de maag van de walvishaai terecht. Slechts één plastic tasje kan de grootste vis op aarde doden! WWF voert daarom actie voor een plasticvrije zee, zodat de walvishaai en ook andere zeedieren weer veilig in de zee kunnen zwemmen.

Bronnen

  1. https://www.worldwildlife.org/species/whale-shark
  2. https://www.nationalgeographic.nl/dieren/2019/02/deze-haai-eet-vooral-groenten
  3. https://www.nd.nl/nieuws/wetenschap/walvishaai-blijkt-flexitarier.3255629.lynkx
  4. https://www.nrc.nl/nieuws/2014/08/07/de-grote-ongevaarlijke-walvishaai-1407323-a785364
  5. https://www.scientias.nl/is-de-vrouwelijke-walvishaai-een-spermabank/
  6. https://www.scienceguide.nl/2017/05/zicht-op-geboorteplaats-walvishaai/
  7. https://jeugdjournaal.nl/artikel/2200806-lekker-zwemmen-met-een-walvishaai.html
  8. http://saveoursharks.nl/wp-content/uploads/2017/03/SPAW-Whale-shark-factsheet-v9-maart.pdf
  9. https://www.iucn.nl/updates/walvishaai-en-borneose-orang-oetan-met-uitsterven-bedreigd
  10. https://www.nu.nl/wetenschap/5705043/hoe-de-prehistorische-oerhaai-megalodon-zo-gigantisch-kon-worden.html
  11. https://www.wwf.nl/wat-we-doen/actueel/nieuws/een-plastic-tasje-kan-een-walvishaai-al-doden

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *